Gruczoły przytarczyczne – małe vademecum

Oceń ten artykuł

Przytarczyce to nic innego jak gruczoły przytarczyczne. Występują pod postacią niewielkich gruczołów, które najczęściej układają się w cztery pary. Co trzeba o nich wiedzieć? Czy – podobnie jak tarczyca – należy się o nie troszczyć i nie bagatelizować objawów? Dzisiejszy wpis, a potem kilka kolejnych będzie podejmowało tematykę związaną z anatomią i fizjologią przytarczyc oraz chorobami tych gruczołów.

Anatomia i fizjologia gruczołów przytarczycznych

Gospodarka wapniowo-fosforowa oraz uwapnienie kośćca regulowane są przez hormon przytarczyc – parathormon, hormon tarczycy – kalcytoninę oraz stężenie witaminy. Wchłanianie wapnia jest procesem czynnym oraz uzależnionym od obecności w jelicie witaminy D2 oraz D3. Im większe jest zapotrzebowanie na wapń, tym większe jest wchłanianie. W nabłonku jelitowym powstaje białko, które wiąże wchłaniany wapń. Witamina D uczestniczy w syntezie tego białka. Parathormon, kalcytonina i somatotropina przyczyniają się do regulowania wchłaniania pozadwunastniczego wapnia. Głównym magazynem tego pierwiastka są kości. Partnerem wapnia są fosforany, które również magazynowane są w kościach. Wchłanianie tych drugich odbywa się z kolei w jelicie cienkim na zasadzie czystego transportu.

Parathormon – powstawanie i działanie

Parathormon – jak już wcześniej wspomniałam – jest produkowany przez gruczoły przytarczyczne zlokalizowane po obu stronach tarczycy. Hormon ten przyczynia się do zwiększania stężenia wapnia z jednoczesnym zmniejszaniem fosforanów w surowicy oraz zwiększenia ilości fosforanów traconych z moczem.

Hormon przytarczyc wywiera także działanie na kościec, nerki oraz przewód pokarmowy. Do tego działania koniecznością jest obecność witaminy D. Wydzielanie hormonu przytarczycy nie odbywa się pod wpływem hormonu tropowego przysadki mózgowej, lecz jest zwrotnie sprzężone ze stężeniem wapnia zjonizowanego w przestrzeni poza komórkowej.

Drugim hormonem, który przyczynia się do regulowania gospodarki wapniowo-fosforanowej jest kalcytonina. Wytwarzają ją komórki okołopęcherzykowe tarczycy. Kalcytonina przyczynia się do zmniejszenia stężenia wapnia w surowicy. Pod jej wpływem zmniejsza się również ilość wapnia przenikającego z układu kostnego do krwi. Jest ona hormonem przeciwstawnym wobec parathormonu.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *