Choroby przytarczyc

Oceń ten artykuł

Jak dowiedzieliśmy się z poprzedniego wpisu, gruczoły przytarczyczne są niewielkimi gruczołami zlokalizowanymi po obu stronach tarczycy. Odgrywają rolę w regulowaniu gospodarki wapniowo-fosforanowej. Zaburzenie tej równowagi może doprowadzić do powstawania chorób przytarczyc: niedoczynność oraz nadczynności gruczołów przytarczycznych.

Niedoczynność przytarczyc

Pierwotna, a więc samoistna niedoczynność gruczołów przytarczycznych (Hypoparathyreoidismus) należy do wielkich rzadkości. Natomiast niedoczynność wtórna spowodowana jest najczęściej wycięciem przytarczyc podczas operacji tarczycy. Niedobór hormonu przytarczyc powoduje ograniczenie wydalania fosforanów z moczem oraz wzrost ich stężenia we krwi, a także zmniejszenia stężenia wapnia we krwi. Natomiast powoduje odkładanie się wapnia w kościach.

Klinicznym objawem zmniejszenia stężenia wapnia w surowicy jest tężyczka (tetania). W rezultacie pojawia się nadwrażliwość nerwowo-mięśniowa, mrowienia, drętwienia oraz kurcze grup mięśniowych. Mogą pojawiać się także napady tężyczki, czego objawem jest charakterystyczne układaniem się palców rąk w tak zwaną „rękę położnika”. Toniczne skurcze mięśni mogą uogólniać się i przypominają wówczas napad padaczki. Chory jednak nigdy nie traci przytomności. Skurcz mięśni gładkich oskrzeli może z kolei przypominać napad dychawicy oskrzelowej. Natomiast długotrwały skurcz głośni staje się nawet przyczyną śmierci z powodu uduszenia. Groźnym przewlekłym powikłaniem niedoczynności gruczołów przytarczycznych może być zaćma.

Rozpoznanie choroby odbywa się na podstawie charakterystycznych napadów tężyczkowych, a także typowych zmian elektrolitowych dotyczących gospodarki wapniowo-fosforowej. Charakterystyczne jest pojawienie się patologicznych odruchów: objawu Chvostka (skurcz mięśnia okrężnego ust po uderzeniu młotkiem neurologicznym w kącik wargowy) oraz objawu Trousseau (układanie się palców w „rękę położnika” po uciśnięciu naczyń żylnych ramienia). Szczególnie ten ostatni symptom może pojawić się na przykład podczas wykonywania zastrzyku dożylnego, pod wpływem ucisku opaską gumową.

Doraźne leczenie napadu tężyczki polega na dożylnym wstrzykiwaniu soli wapnia. W ciężkiej i długotrwałej tężyczce podaje się parathormon podskórnie w dawce 50-150 jednostek masy co dwanaście godzin. Przewlekłe leczenie niedoczynności przytarczyc polega na podawaniu witaminy D3 lub D2.

W leczeniu stosuje się także dietę, która bogata jest w wapń, a jednocześnie uboga jest w fosforany.

Nadczynność przytarczyc

Nadczynność gruczołów przytarczycznych (Hyperparathyreoidismus) spowodowana jest najczęściej gruczolakiem przytarczyc, a niekiedy nawet gruczolakami mnogimi.

Objawy pierwotnej nadczynności przytarczyc polegają na zwiększeniu stężenia wapnia w surowicy, wypłukiwania wapnia z kości oraz odkładaniu go w tkankach miękkich. Do częstych symptomów zalicza się także bóle kostne, demineralizacje kości oraz ich złamania. Do objawów związanych z dużym stężeniem wapnia w surowicy należy także depresja, utrata łaknienia, a także zaparcia. Często chory ma do czynienia z kamicą nerkową lub odkładaniem się soli wapnia w miąższu nerkowym, prowadzące do przewlekłej niewydolności nerek.

Leczenie pierwotnej nadczynności przytarczyc polega na operacyjnym wycięciu gruczolaka bądź usunięciu połowy gruczołów przytarczycznych.

Częściej spotka się wtórną nadczynność przytarczyc, która może pojawiać się jako powikłanie na przykład w przewlekłych chorobach nerek. W takich przypadkach leczenie dotyczy przede wszystkim choroby podstawowej.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>


Copyright © Tarczyca.net.pl by Ania Chmielewska