Choroby gruczołu tarczowego są bardzo popularne wśród kobiet w ciąży. Należą one bowiem do chorób uleczalnych, jednakże warto wiedzieć, że mogą one wywierać niekorzystny wpływ na organizm zarówno matki, jak i płodu. Wszystko zależy od tego, jak szybko schorzenia te zostaną rozpoznane, i jak szybko podjęte zostanie leczenie. Warto więc poszerzyć swoje wiadomości o choroby tarczycy w ciąży.

Gruczoł tarczowy a ciąża

Tarczyca jest gruczołem, który zlokalizowany jest na szyi. Jej zadanie polega na produkcji hormonów – tyroksyny, trójjodotyroniny i kalcytoniny, które spełniają bardzo ważną rolę w naszym organizmie. W przypadku kobiet w ciąży, prawidłowe wydzielanie tychże hormonów ma wpływ na rozwój dziecka. Hormony te przyczyniają się bowiem do regulowania wzrostu tkanek oraz tworzenia niektórych enzymów. Przede wszystkim jednak powodują pobudzenie ośrodkowego układu nerwowego.

Warto mieć świadomość, że u kobiet w ciąży zachodzi wiele istotnych zmian w czynności tarczycy. Zwiększony poziom estrogenów powoduje, że w osoczu zwiększa się stężenie globuliny (TBG), która odpowiada za wiązanie tyroksyny. W rezultacie, podwyższony poziom TBG powoduje zwiększenie stężenia całkowitej tyroksyny oraz trójjodotyroniny. A co za tym idzie – kobiety w ciąży borykają się przede wszystkim z nadczynnością tarczycy.

Nadczynność tarczycy w ciąży

Najczęstszą odmianą nadczynności tarczycy, która występuje w ciąży jest choroba Gravesa-Basedowa. Szacuje się, że boryka się z nią około 85 % kobiet w ciąży z nadczynnością.

Bardzo łatwo jest pomylić objawy tego schorzenia z typowymi objawami ciąży. Tachykardia, nadpobudliwość, nadmierna potliwość,  szmery skurczowe nad sercem bardzo często można stwierdzić i w przypadku prawidłowego przebiegu ciąży.

Warto jednak szczególnie zwrócić uwagę na fakt, że nadczynność tarczycy może dawać inne, bardziej charakterystyczne objawy: powiększenie tarczycy, przyspieszona akcja serca powyżej 100 uderzeń na minutę, osłabienie mięśni, brak fizjologicznego przyrostu masy ciała, wytrzeszcz gałek ocznych.

Podczas ciąży, choroba Gravesa-Basedowa przebiega w trzech etapach. W pierwszym trymestrze ciąży (do 12 tygodnia ciąży) najczęściej dochodzi do przejściowego nasilenia dolegliwości. Spowodowane jest to najczęściej zwiększonemu stężeniu gonadotropiny kosmówkowej (hCG). W późniejszych czasie kobiety w ciąży odczuwają poprawę. Niestety już po porodzie przebieg choroba znów ma nasilony przebieg. Wynika to najczęściej z występujących w tym okresie zmian immunologicznym.

Nadczynność tarczycy – ryzyko

Nieleczona nadczynność tarczycy, jak już wyżej wspomniałam, może mieć negatywny wpływ zarówno na matkę, jak i jej dziecko. Do najczęściej spotykanych powikłań związanych z wystąpieniem nadczynności tarczycy podczas ciąży jest zwiększone ryzyko nadciśnienia, stanu przedrzucawkowego, czy rzucawki porodowej (czyli najcięższej postaci późnego zatrucia ciążowego).

Kobiety, które borykają się z niewyrównaną podczas ciąży nadczynnością gruczołu tarczowego są bardziej narażone na rozwój obrzęku płuc oraz niewydolności krążenia. Wśród powikłań nadczynności tarczycy w ciąży można także wymienić: niska masa urodzeniowa dziecka, wewnątrzmaciczne zahamowanie wzrostu płodu, poród przed terminem, zwiększone ryzyko poronienia związane z przedwczesnym odklejeniem łożyska.

Leczenie choroby Gravesa-Basedowa w ciąży

W przypadku lekkich objawów choroby Gravesa-Basedowa nie wymagane jest podawanie leków. Leczenie polega na dokładnej obserwacji pacjentki. Natomiast w przypadku średniociężkich oraz ciężkich stanach, leczenie jest koniecznością. Ważne jest leczenie zapobiegawcze, dzięki któremu nie tylko można zahamować objawy kliniczne u kobiety, ale także przeciwdziałać rozwojowi postaci płodowej tej choroby.

Nadczynności tarczycy przebiegającej wraz z ciążą nie należy leczyć za pomocą radioaktywnego jodu. Podanie matce tego pierwiastka po pierwszym trymestrze ciąży może spowodować wystąpienie wrodzonej hipotyreozy, a w niektórych  przypadkach – nawet kretynizmu.

By uporać się z nadczynnością tarczycy, można podawać tyreostatyki. Trzeba jednak mieć świadomość, że powinny być to małe dawki. Warto wiedzieć, że leki przenikają przez łożysko, a więc mogą przyczynić się do zahamowania funkcji tarczycy płodu. W takim przypadku istnieje duże prawdopodobieństwo powstania niedoczynności tarczycy lub wola u noworodka. Stosując tyreostatyki trzeba jednak mieć świadomość, że nawet najmniejsze dawki mogą wpływać na płód.

Niedoczynność tarczycy w ciąży

Warto wiedzieć, że niedoczynność tarczycy, podobnie jak nadczynność gruczołu, wpływa zarówno na matkę, jak i płód. Choroba ta może spowodować upośledzenie umysłowe płodu, wady w układzie kostnym.

Bardzo często jest tak, że kobieta z niedoczynnością tarczycy ma problemy z zajściem w ciążę.

Warto również wiedzieć, że u dziecka może dojść do wrodzonej niedoczynności tarczycy albo wrodzonego braku tego gruczołu. Wada ta polega na całkowitym bądź częściowym niewykształceniu tego gruczołu. Dziecko, które ma zaburzenia rozwoju tarczycy najczęściej w łonie matki rozwija się w sposób prawidłowy. A to dlatego, że część hormonów pochodzi z tarczycy matki. Jednak już w kilka dni po urodzeniu pojawiają się pierwsze oznaki wad wrodzonych. Zahamowany zostaje zarówno rozwój fizyczny, jak i psychiczny.

Choroby tarczycy w ciąży bardzo łatwo można przegapić. Z tego też powodu, nawet najmniejsze nasze obawy i dziwne objawy należy konsultować z lekarzem.

5,4 k