Guzki tarczycy mogą nie dawać żadnych objawów. Ponad połowa zdrowych osób, w większości kobiet, ma takie zmiany na gruczole, ale nic o tym nie wie. Dopiero gdy ulegną znacznemu powiększeniu, można je wyczuć dotykiem lub nawet zobaczyć zgrubienie przez skórę. Częściej wykrywa się je podczas podań USG z innego powodu. Jeśli guzek lub guzki dają znać o sobie, to podstawowym objawem ich obecności jest nadczynność tarczycy. Dzieje się tak wtedy, gdy guzek zbudowany jest z komórek tarczycy  i w sposób niekontrolowany przez przysadkę mózgową wydziela nadmiar hormonów. Daje się wtedy zauważyć spadek wagi mimo niezmienionej diety, osłabienie, nerwowość, bezsenność ( dokładnie informacje znajdziesz w artykule o nadczynności tarczycy). Jeśli zmiana przybierze spore rozmiary (ok. 1 cm), uciska wtedy okoliczne tkanki, powoduje duszności i sprawia trudności w przełykaniu. Jeśli guzek uciska nerwy prowadzące do strun głosowych, objawem jego obecności jest chrypka.

Dlaczego powstają guzki tarczycy?

Przyczyny nie są do końca poznane. Na pewno jednym z powodów jest choroba Hashimoto – choroba autoimmunologiczna, kiedy to własny układ odpornościowy atakuje tarczycę. Inną przyczyną są niedobory jodu. Także napromieniowanie okolic szyi przy terapii innego nowotworu może wywołać zmiany w miąższu tarczycy.
Guzki tarczycy najczęściej spotyka się u kobiet w średnim i starszym wieku.

Jakie są rodzaje guzków tarczycy?

W przeważającej większości zmiany mają charakter łagodny, jednak zawsze należy wykonać badania, by wykluczyć zmiany rakowe oraz podjąć odpowiednie leczenie. Złośliwe nowotwory stwierdza się u kilku procent pacjentów z guzkami. Większe prawdopodobieństwo zachorowania na nowotwór tarczycy występuje u osób z rodzin, gdzie już taka choroba się pojawiła, także u osób leczonych wcześniej napromieniowaniem z powodu innych nowotworów. Większe prawdopodobieństwo raka tarczycy występuje u pacjentów poniżej 18 roku życia oraz u osób po sześćdziesiątym roku życia.
Podstawowym badaniem guzków jest scyntygrafia. Polega ona na podaniu dożylnym lub doustnym izotopu jodu albo izotopu technetu. Następnie przy pomocy specjalnej aparatury obserwuje się, jak podany izotop jest wychwytywany przez tarczycę. Wyróżnia się wtedy guzki zimne, ciepłe i gorące.

Co to są guzki zimne?

Taką nazwą określa się zmiany, które w niewielkim stopniu przechwytują  (albo wcale) podany podczas badania scyntygraficznego izotop.
Guzek zimny może mieć postać torbieli, krwiaka lub ogniska martwiczego. Częściej niż inne, może mieć charakter złośliwego nowotworu. By w pełni zdiagnozować chorobę, należy jeszcze wykonać USG szyi oraz biopsję, czyli pobranie komórek z guzka i wykonanie cytologiczne w celu wykluczenia lub potwierdzenia zmian rakowych.

Torbiele wypełnione płynem należą do zmian łagodnych, ale zawierające elementy stałe mogą się okazać złośliwe. Dlatego wymagane są dalsze badania.

Co to są guzki ciepłe i gorące?

Guzki, które pochłaniają izotop jodu w takim samym stopniu jak zdrowe komórki tarczycy nazywa się guzkami ciepłymi. Te, które intensywniej pochłaniają jod, są to guzki gorące. One najczęściej są guzkami autonomicznymi, to znaczy wydzielają hormony tarczycy w dużych ilościach, doprowadzając do nadczynności tarczycy.  Zdrowy miąższ tarczycy wydziela hormony tarczycy w sposób kontrolowany przez przysadkę mózgową. Guzki autonomiczne nie reagują na sygnały z przysadki. Mogą występować pojedynczo lub w grupach. Jeśli guzki są niewielkie ( do 3 milimetrów średnicy) i nie powodują nadczynności, wówczas nie wymagają leczenia. W innych przypadkach stosuje się terapię jodem radioaktywnym.

Guzki ciepłe i gorące rzadko przybierają charakter nowotworu złośliwego. Najczęściej występującą zmianą w tarczycy są guzki koloidowe. Są niezłośliwe, jednak z czasem mogą przybierać duże rozmiary, utrudniając oddychanie i przełykanie. Ich obecność może nie zakłócać prawidłowej aktywności tarczycy, ale zdarza się, że powoduje nadczynność lub niedoczynność tarczycy. Również łagodny charakter mają gruczolaki.

Guzki zapalne

Podczas przewlekłego oraz podostrego zapalenia tarczycy w miąższu gruczołu  pojawia się bolesny, wyczuwalny guzek zapalny. Leczenia wymaga wówczas choroba podstawowa.

4,2 k