W poprzednich postach podkreślałam, że tarczyca jest niezwykle ważnym gruczołem wewnętrznym. Podkreślałam również, że dbanie o tarczycę jest niezwykle ważne, bowiem pozwala uniknąć wielu chorób – co prawda uleczalnych, aczkolwiek uciążliwych. Jedną z nich jest wole.

Czym jest wole?

Wole to nic innego jak powiększenie tarczycy. Powiększenie to może być spowodowane różnymi czynnikami.

Rozrost tarczycy może być spowodowany nadmiernym pobudzaniem gruczołu przez hormon tyreotropowy (TSH). Wzmożona produkcja tego hormonu wynika najczęściej z obniżonego poziomu hormonów tarczycy we krwi. Może to być spowodowane niedoborem jodu. Trzeba jednak wiedzieć, że wole może występować również w przypadku prawidłowego wydzielania się hormonów tarczycy – mówimy wówczas o wolu eutyreotycznym.

Wole można zlokalizować w trzech „miejscach”. Wyróżnia się bowiem wole szyjne – co rozumie się jako wole zlokalizowane w okolicach szyi. Może pojawić się także wole śródpiersiowe, czyli takie, które może sięgać do śródpiersia. Jest jeszcze wole zamostkowe, które można wyczuć na szyi, a dolnymi biegunami schodzi za mostek.

Rodzaje wola

Prawda jest taka, że wole to nie wole. Istnieje bowiem kilka jego odmian, które różnią się przyczynami powstawania oraz objawami.

Jednym z nich jest wole młodzieńcze (z łac. struma iuvenilis).  W okresie dojrzewania dochodzi bardzo często do zwiększonego zapotrzebowania na tyroksynę. To z kolei może spowodować przerost tarczycy, która pobudzana jest nadmiernym wydzielaniem się TSH przez przysadkę mózgową. Wole młodzieńcze dość często występuje w naszym kraju. Istnieją takie regiony Polski, w których można odnotować można niewielkie powiększenie tarczycy, szczególnie u dziewcząt. Okazuje się, że nie byłby to ogromny problem, gdyby przerostowi gruczołu tarczycowego nie towarzyszyły inne objawy. U dziewczyn, u których występuje wole młodzieńcze można zauważyć spowolnienie psychiczne, co rzutuje na gorsze wyniki w nauce, a tym samym – gorsze kontakty i atmosferę w domu. Na domiar złego pojawiają się takiej „zewnętrzne” objawy jak: sucha skóra, łokcie i kolana, które sprawiają wrażenie brudnych. To z kolei zaostrzyć może konflikty w domu czy szkole. Bowiem taką dziewczynę bardzo często traktuje się jak brudną. Wole młodzieńcze może również doprowadzić do kompleksów. W związku z zaburzeniem przemiany materii (a dokładniej jej spowolnieniem) dziewczyny przybierają na wadze. Dodatkowo samo wole jest traktowane przez chore jako czynnik ujmujący urodę. To z kolei przekłada się na to, że dziewczęta niezwykle chętnie poddają się leczeniu. Leczenie wola młodzieńczego opiera się o podawanie leków – przetworów tarczycy. W leczeniu można posłużyć się także kierowanie osób z wolem młodzieńczym do miejscowości nadmorskich, które stanowią bogate źródło jodu.

Wole proste (struma simplex) to schorzenie, które polega na przeroście tarczycy. Dolegliwość ta spowodowana jest niedoborem jodu w naszym organizmie. Schorzenie to ma charakter endemiczny – a to oznacza, że dotyka ludzi, którzy zamieszkują okolice podgórskie, gdzie woda jest uboga w jod.  Przypadku wola prostego gruczoł tarczycy jest równomiernie powiększony, a jednocześnie gładki. Ma właściwą konsystencję. Gdy powiększenie tarczycy przybiera spore rozmiary, może to skutkować uciskiem na tchawicę. Trzeba mieć świadomość, że niegdyś wole, które pojawiało się na skutek niedoboru jodu we wczesnym dzieciństwie mogło doprowadzić do upośledzenia w rozwoju fizycznym oraz psychicznym. Współcześnie takich postaci się w Polsce nie notuje. W przypadku występowania wola prostego u osób dorosłych, nie powoduje on większych zaburzeń. A to dlatego, że produkcja tyroksyny odbywająca się poprzez chorą tarczycę w zupełności wystarcza.

Wole guzkowe najczęściej spowodowane jest połączeniem się procesów zapalnych, które odbywają się w tarczycy. Na skutek tego pojawiają się guzki, które tworzone są przez tkankę gruczołową, mają różny stopień zwłóknienia. Oddzielone są otoczką łącznotkankową od pozostałego miąższu gruczołu tarczycowego. Wolem guzkowym najczęściej obarczone są kobiety. Najczęściej spotyka się tę dolegliwość u pań młodych, u których stwierdzono zapalenie odogniskowych, u kobiet w ciąży lub pań borykających się z zaburzeniami hormonalnymi. Bywa tak, że guzki w okresie klimakteryjnym ulegają uczynnieniu. Z klei w przypadku młodych kobiet pojedyncze guzki tarczycy mogą mięc charakter nowotworowy. Z tego też powodu wszelkie zmiany w obrębie tarczycy powinny być poddawane dokładnej diagnozie, a gdy przypuszczenia zostaną potwierdzone, konieczne będzie leczenie operacyjnie.

Warto mieć również świadomość, że jednym z powikłań w przypadku operacyjnego leczenie tarczycy, w przypadku wola nadczynnego może być przełom tyreotoksyczny. Objawami tego schorzenia są: gorączka (do czterdziestu stopni Celsjusza), nadmierne pocenie, silne pobudzenie ruchowe oraz psychiczne, przyspieszona czynność serca. W następnym okresie może dojść do osłabienia, adynamii mięśniowej oraz zapaści. Nierzadko taki stan kończy się śmiercią.

5,0 k